ཕམ་པའི་སྡེ།
ཕམ་པའི་སྡེ།
ད་ནི་ཕམ་པ་འདོན་པར་བྱ་སྟེ། སྡོམ་ལ། མི་ཚངས་སྤྱོད་དང་རྐུ་བ་དང༌། །མི་ལ་བསད་པར་མི་བྱ་བ། །བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་བཅས་པ་ཡི། །ཆོས་བཞི་འདིར་ནི་གསུངས་པ་ཡིན། །ཅེས་སྨོས་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་གཉེན་པོ་ཕམ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཕྱེད་ཅིང་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདོན་པ་ལས་འབྱུང་ངོ༌། །ཞེས་སྨོས་ནས། ཡང་དགེ་སློང་གང་དག་དགེ་སློང་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་བསླབ་པ་མཚུངས་པར་གྱུར་པས་བསླབ་པ་མ་ཕུལ། བསླབ་པ་ཉམས་པར་མ་བྱས་པར་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་འཁྲིག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་བསྟེན་ན་ཐ་ན་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཀྱང་རུང་སྟེ། དགེ་སློང་དེ་ཡང་ཕམ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་གྱི་གནས་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་སྨོས་ནས། འདིར་ཚིག་གི་འབྲུ་འགྲེལ་པར་མི་བྱེད་པར་དོན་གྱི་བསླབ་བྱ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འོག་ཏུ་བཀོད་པའི་གཞུང་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཕམ་པར་འགྱུར་བ་ལས། གཞིའི་ཡན་ལག་རྟེན་དང༌། ཡུལ་གཉིས་ལས། རྟེན་ནི། སྡོམ་པ་ཐོབ་ལ་མ་ཉམས་པའམ། ཉམས་ཀྱང་བསླབ་པ་བྱིན་པ་ལྟ་བུའི་གསོར་རུང་བ་དང༌། ལས་དང་པོ་པ་མ་ཡིན་པའི་དགེ་སློང་ངོ༌། །ཡུལ་གྱི་གཞི་ནི། (༡༤བ)
མི་དང་མི་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་མ་ནིང་རུང་ངམ་གཞན་གང་རུང་གི་སྒོ་གསུམ་ནད་ལ་སོགས་པས་མ་ཉམས་པ་དང༌། རང་གི་དབང་པོ་མ་ཉམས་པའོ། །བསམ་པ་ལ། འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་ཞིང༌། ཀུན་སློང་ལམ་དང་ཡན་ལག་ཕྲད་པའི་རེག་པ་བདག་གིར་བྱེད་འདོད་རྒྱུན་མ་ཆད་པའོ། །སྦྱོར་བ་ལ། བསམ་པས་དོན་ལ་དེ་ལྟར་བརྩོན་པའོ། །མཐར་ཐུག་གི་ཡན་ལག་ནི། བཅུག་རེག་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དངོས་གཞིའོ། །དགེ་ཚུལ་ལ་ནི་ཕམ་པ་དང་འདྲ་བས་ཉེས་བྱས་སོ། །སྤྱིར་ལྟུང་བ་སྡེ་ལྔ་ག་ལ་ལྟུང་བྱེད་བསྐྱེད་པའི་གོ་རིམ་ནི། སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས་ནས་ལུས་ངག་ཏུ་མ་ཐོན་གྱི་བར་བསྡོམ་བྱ་ཐོབ་ནས་སྤྲོས་པ་ལ་ཞུགས་པའི་བར་སྦྱོར་བས་ཉེས་བྱས་ཏེ་དེ་གཉིས་ནི་སྤྱིའི་དབང་དུ་བྱས་ལ། ཕམ་པ་དང་ལྷག་མ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་དངོས་ཀྱི་སྦོམ་པོ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་གཞན་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་ལ། དེའི་ཕྱིར་སྦོམ་པོར་འགྱུར་ཚུལ་ནི་མི་ཚངས་སྤྱོད་འདོད་ཀྱི་བསྒྲོད་བྱ་ལ་ནོམ་ཉུག་ནས་རོ་མ་མྱོང་བར་སྦྱོར་སྦོམ། འཁྲིག་པའི་བསམ་པས་ལུས་ཀྱི་བུ་ག་ལམ་མིན་པ་ལམ་དུ་འདུ་ཤེས། རྨ་ནང་ནད་སོགས་ཀྱིས་ཉམས་པ་དང༌། བརྟེན་བྱ་ཟག་བྱེད་བཤགས་མཚམས་མངོན་པ་དང༌། ལུས་ལས་བཅད་པའི་མགོ་བའི་ཁ་དང༌། བསྒྲོད་བྱ་སྒྲོད་བྱེད་མི་མཚུངས་པ་སྤྲད་དུ་མི་རུང་བ་དང༌། ཕག་སོགས་ལུས་བཙོས་པའི་སྒོ་གསུམ་དང༌། ཁའི་སོ་ཕྱི་དང༌། ཤིང་སོགས་གཟུགས་བརྙན་བྱས་པ་ལ་མི་མིན་གྱི་མཐུས་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་དོད་པ་དང༌། མ་ནིང་མོ་སྦུབ་མེད་དང༌། ནང་དུ་ཆུད་པ་དང༌། ཆུད་(༡༥ན)
པའི་ཕྱིར་རྨ་ཉེད་པ་དང༌། སྒོ་གསུམ་གྱི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་ཡན་ལག་གི་རྣམ་པར་རེག་པར་བྱེད་པ་དང༌། ཡན་ལག་ནད་སོགས་ཀྱིས་ཉམས་པ་དང༌། ལས་སུ་མི་རུང་བ་དང༌། བལྟབ་པ་དང༌། མི་རེག་པར་འཛུད་པ་དང༌། གཞན་གྱི་མཐུས་བསྩལ་བ་ན་སྐྲག་པ་དང་ངོ་ཚ་བས་རོ་མ་མྱོང་བ་དང༌། འཁྲིག་པ་བསྟེན་པའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་ཁས་བླངས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྦོམ་པོའོ། །ལུས་ངག་ཏུ་ཐོན་ནས་བཤགས་བྱའི་ཉེས་བྱས་སུ་འགྱུར་ལ། མི་ཚངས་སྤྱོད་འདོད་ཀྱིས་ཁྲི་ལས་ལྡང་བ་སོགས་གོམ་པ་རེ་ལའང་ཉེས་བྱས་སུ་འགྱུར་ལ། ཐ་ན་ཆགས་སེམས་ཀྱིས་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་ལ་མིག་གིས་བལྟ་བ་ཙམ་ལའང་ཉེས་བྱས་སོ།

他胜法
他胜法。
现在诵他胜法：偈言："不净行与盗，不应杀人，妄语，此四法于此宣说。"
具寿们，这四种违犯他胜法的法，是每半月诵戒经时所出现的。
又，若比丘与诸比丘同一学处，未舍学处，未坏学处，行不净行，从淫欲法而起，乃至与畜生道中所生者一起，此比丘已他胜，不应共住。
此处不解释词义，而仅阐述教义的内容，下文所引经文也应如此理解。
关于不净行导致他胜的情况：基础要素包括依止与对象两方面。依止是：已获得戒律且未失坏的人，或虽失坏但如被授予学处等可以恢复的人，以及非初学的比丘。对象基础是：人或非人男性、女性或中性人等任何一方的三门未被疾病等损坏，且自己的器官未损坏。
心理方面：认知无误，动机是希望接触道与肢体并把触受为己有，且这一意愿持续不断。行为方面：依照意愿实际行事。最终结果要素是：插入、接触、体验快感为正行。
对于沙弥来说，虽然类似他胜，但属于恶作罪。
一般来说，五类堕罪产生的顺序是：心意发起后，尚未通过身语表达之前，从得到所修习的对象到开始行动之间的准备阶段为恶作；这两者是就一般情况而言。对于他胜罪和僧残罪，还有另外的"加行粗罪"的说法。
成为粗罪的方式是：想要行不净行而触摸应入处但未体验快感为加行粗罪；以淫欲之心将身体的非道孔视为是道；道内因病等损坏；所依的泄物出口明显可见；已从身体砍下的头部之口；应入处与入处不匹配不适合结合；猪等身体煮熟的三门；外部牙齿；木头等制成的形象通过非人力量呈现道状；无阴道的中性人；进入内部；为了进入而摩擦伤口；在三门外部以肢体形式接触；肢体因病等受损；不适合性事的；弯曲的；不接触而插入的；由他人力量推动时因恐惧或羞耻而未体验快感；为了行淫欲而向他人许诺等等，这些都是粗罪。
身语表现后成为应忏悔的恶作；因想行不净行而从床起身等每走一步也成为恶作；乃至以贪心用眼看女性身体也是恶作。


 །བསླབ་བྱ་ནི། སྒོ་བཅད་ཅིང་བསྐོར་བ་དང༌། གྲོགས་དགེ་སློང་གིས་བསྲུང་བ་དང༌། ཤམ་ཐབ་ཀྱི་མཐའ་མ་བཅིངས་པར་ཉིན་མོ་གཉིད་མི་ལོག་པར་བྱ་བ་དང༌། བུད་མེད་ཀྱིས་འབྲིད་པའི་གནས་དང༌། མི་མིན་གྱིས་འཁྲིག་པ་བསྟན་འཇུག་པའི་གནས་དང༌། ཡན་ལག་གི་རྣམ་པ་འཛིན་པའི་ཆུ་ཀླུང་ལ་སྒྲེན་མོར་བརྒལ་བ་དང༌། དྲན་ཤེས་མེད་པར་གྲུ་སྒྲོལ་བ་དང༌། བ་ལང་གི་ནང་དང༌། ཁྲོན་པ་བརྟག་པ་དང༌། ཤེས་བཞིན་མེད་པར་བསོད་སྙོམས་སོགས་ལ་འགྲོ་བར་མི་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཁྱིའི་མདུན་དུ་གཅི་བ་དང༌། ཕོ་མོ་མ་བརྟག་པར་རབ་ཏུ་དབྱུང་བ་དང༌། གཅིག་པོ་བླ་གབ་མེད་པར་མཚན་མོ་ཡང་བློས་མི་དབབ་པ་རྣམས་ནི་བསླབ་བྱའོ། །གཉིས་པ་མ་བྱིན་ལེན་ནི། ཇི་སྐད་དུ། ཡང་དགེ་སློང་གཞན་དག་གིས་གྲོང་ན་འདུག་པའམ། དགོན་པ་ན་འདུག་པ། མ་བྱིན་པར་(༡༥བ)
རྐུ་བའི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་བླངས་ན། ཇི་ཙམ་མ་སྦྱིན་པ་བླངས་པས་དེ་རྒྱལ་པོའམ་བློན་པོ་ཆེན་པོའི་བཟུང་ནས། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས། ཀྱེ་མི་ཁྱོད་ནི་རྐུན་མའོ། །བྱིས་པའོ། །བླུན་པོའོ། །རྐུ་བའོ། །ཞེས་ཟེར་ཞིང༌། བསོད་དམ། འཆིང་ངམ། སྤྱུགས་ཀྱང་རུང་སྟེ། དགེ་སློང་དེ་ལྟར་མ་བྱིན་པར་ལེན་ན། དགེ་སློང་དེ་ཡང་ཕམ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེའི་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རྟེན་གྱི་གཞི་ནི་བཅས་ལྡན་དགེ་སློང་གིས་ཡུལ་གྱི་གཞི་རང་དང་ནོར་མི་གཅིག་པའི་མི་རྒྱུད་ཀྱིས་བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་རྫས་བདག་པོས་མ་བྱིན་པར་ཡུལ་དུས་དེར་སྦྱོར་བ་གཅིག་གིས་བརྐུ་བྱ་རྐུ་བྱེད་གཉིས་ཀ་ལ་བལྟོས་པའི་རིན་ཐང་ཚང་བའོ། །སྦྱོར་བ་ནི། རང་ངམ་གཞན་བསྐོས་པས་གཉིས་བསྡུད་གསུམ་བཏུད་དུ་མངགས་པའི་སྒོ་ནས་མཐུ་དང་འཇབ་བུ་སོགས་ཀྱིས་བདག་གིར་བྱེད་ཅིང་ཐོབ་བློ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ། །སྤྱིར་རྫས་ཀྱི་བདག་པོ་འགྱུར་ཚུལ་ལ། ཕ་ནོར་བུས་དབང་བ་ལྟ་བུའི་རིགས་རྒྱུད་ཀྱི་བདག་པོ། ཤོ་གམ་རྒྱལ་པོར་དབང་བ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་པོ། རི་དྭགས་ལིང་པར་དབང་བ་ལྟ་བུ་བསམ་སྦྱོར་གྱི་བདག་པོ། དབྱར་རྙེད་དགེ་འདུན་གྱིས་དབང་བ་ལྟ་བུ་བདེ་གཤེགས་བཀའ་སྩལ་གྱི་བདག་པོའོ། །རིན་ཐང་ཚང་བ་ནི། གཡོས་བུ་བྱས་པའི་ཁ་ཟས་དང་ནི། དུར་ཁྲོད་ཀྱི་རྫས་ལྟ་བུ་དམན་པ་མ་ཡིན་པ། ཀརྵ་པ་ཎའི་བཞི་ཆའི་ཚད་དུ་འཇོག་པར་ཀུན་མཐུན་ལ། ཀརྵ་པ་ཎ་བཞི་ཆའི་ཚད་ཡུལ་དུས་ཀྱི་བརྩི་བ་མི་མཐུན་པ་མང་དུ་ཡོད་ཀྱང༌། དེང་(༡༦ན)
སང་གསེར་དངུལ་ཞོ་གང་ལ་ཚད་དུ་བྱེད་ཅེས་གྲགས་སོ། །ད་ནི་མ་བྱིན་ལེན་གྱི་སྦོམ་པོ་རྣམས་བརྗོད་དེ། རྫས་ལ་ནོམ་ཉུག་བྱེད་པ་ནས་མ་གྲུབ་ཀྱི་བར་རྣམས་ཏེ། མཚོན་ན་པདྨ་རྟ་བཟང་པོ་རྐུ་བའི་ཕྱིར་ནོམ་ཉུག་བྱེད་པ་དང༌། ཆས་ཀྱིས་བྲིད་ནས་རྟ་སོགས་བཀྲི་བ་དང༌། གྲུར་བཞུགས་ཏེ་འདི་བརྐུའོ་སྙམ་པ་དང༌། འདི་ལྟར་བརྐུའོ། །རྐུ་ནས་ལུས་འགྱུར་བ་དང༌། བརྐུ་ཕྱིར་གོམ་པ་དབྲི་བསྣན་སོགས་བདག་པོས་མི་སྣང་བའི་སར་ཕྱིར་པ་དང༌། གཏམ་བརྙན་བསྐྱིས་པ་ལ་བསྙོན་པ་དང༌། དེ་དག་མི་སྦྱིན་པར་སེམས་པའི་དུས་དང༌། རྐུ་སེམས་ཀྱིས་གཏམ་པ་བརྐུ་བའི་སྔ་རོལ་དུ་བརྣོག །སྤོས་ནས་བསྙོན་པ་དང༌། ཤགས་ཀྱིས་རྐུ་བ་ན་བླའི་གྲར་རྒྱལ་བའི་སྐབས་དང༌། བློན་པོའི་གྲར་ཤགས་རྒྱལ་ནས་ཕ་རོལ་པོས་སྦྱོར་བས་བཏང་བའི་སྐབས་དང༌། རྒྱན་ལ་དོར་བྱས་ནས་རྒྱལ་བ་མ་གྱུར་ཙམ་དང༌། རང་གཞན་གྱི་ཞིང་ལ་ཆུ་གཏོང་འགོག་གི་སྒོ་ནས་དང༌། ཤས་ཐོབ་པའི་རྐུན་པོ་ལ་ལམ་རྒྱུས་གོ་བར་བྱེད་པ་དང༌། རྟ་དང་བ་ལང་སོགས་སྐྱིད་པ་གཅོད་པ་དང༌། རྐུ་སེམས་ཀྱིས་ཤྭ་གམ་དངོས་སུ་ནམ་མཁའ་ལ་འདྲལ་བ་སོགས་ནི་སྦྱོར་བའི་སྦོམ་པོའོ།

教导
教导是：关门并巡视，由比丘道友守护，不系好下裙下摆而白天不睡觉，不去女性引诱之处，不去非人示现交欢之处，不裸体渡过能抓住肢体的河流，不无正念地乘船渡河，不进入牛群中，检查井水，不无正知地去乞食等。
此外，不在狗前小便，不在未观察男女性别情况下为他们剃度，不单独在无遮盖处夜间降心。这些都是教导事项。
第二，不与取：如言："又，若比丘在村中或旷野，取不与之物，属盗窃范畴，取到何种程度，若被国王或大臣抓获，对他如是说：'噫，你这人是盗贼！是愚人！是痴人！是偷盗者！'并且杀、缚或放逐。比丘如此取不与之物，此比丘亦成他胜，不应共住。"
其义解释如下：依止基础是具戒比丘，对象基础是与自己财产不同一的人所拥有的物品，未经物主给予，在该地该时通过一个行动，对所盗物与盗取行为两者都计算的价值完整。行为是：自己或他人受托，以二合三连方式派遣，通过暴力、潜行等占为己有，生起得到的念头时成为他胜。
一般来说，物品所有权的获得方式有：如儿子拥有父亲财产的种族血统所有权；如国王拥有税收的地方法规所有权；如猎人拥有野兽的思行所有权；如僧众拥有雨安居供养的善逝教法所有权。
价值完整是指：不是如煮熟的食物和墓地物品等低贱之物，普遍认同是卡沙巴那的四分之一的价值。关于卡沙巴那四分之一的价值，虽然各地各时计算方法不同很多，但现今以一两金银为标准的说法很流行。
现在解释不与取的粗罪：从触摸物品到未成功为止的各种情况，例如：为了偷窃优美的良马而触摸它；用食物引诱后牵走马匹等；坐船时想"我要偷这个"；"我要这样偷"，偷后改变身形；为了偷而增减步数等在物主看不见的地方返回；向寄存物提出虚假索赔；在不想归还的时期；以盗心触摸已放置的物品，在偷之前挪动；移走后拒不承认；用投掷方式偷窃时，输给上师；赢了大臣的赌注后对方主动放弃的情况；在赌博中作弊但尚未获胜；通过引水或阻水方式占用自己或他人的田地；向已分得赃物的盗贼指点道路；剪断马和牛等的系绳；以盗心在空中实际上避开关税等，这些都是加行粗罪。


 །རིན་ཐང་མ་ཚང་བ་དང༌། བདག་པོ་མེད་པའི་གཏེར་དང༌། རང་གི་ཡིན་པ་དང༌། འགྲོ་བ་གཞན་གྱི་འདུ་ཤེས་པ་དང༌། གཞན་གྱིས་གཞན་ལ་བསྐུར་བ་གཉིས་ཀས་བདག་གིར་མ་བྱས་པ་དང༌། ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་དཀོར་དང༌། དུར་ཁྲོད་པའི་རྫས་དང༌། སྒྲ་མི་སྙན་པའི་ནོར་དང༌། གསང་སྔགས་ཀྱིས་དབུལ་དུ་འཇུག་པ་དང༌། གཞན་གྱི་(༡༦བ)
རྫས་ཆུད་གསོན་པ་དང༌། འབྲས་བུའི་ཀུན་ར་སོགས་སྔགས་ཀྱིས་སྐེམས་པ་དང༌། ལོ་ཐོག་ལ་སེར་བ་སོགས་དབབ་པ་དང༌། གཡར་བ་བསྲི་བ་མེད་པ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང༌། བདག་པོ་མེད་ཀྱང་ཡོད་པར་འདུ་ཤེས་པས་རྐུ་བ་སོགས་ནི་དངོས་གཞིའི་སྦོམ་པོའོ། །སྦྱོར་བའི་ལྟུང་བ་ནི། འདི་སྐབས་ཀྱི་རྐུ་སེམས་སྐྱེས་ནས་སྦྱོར་བ་ལ་མ་ཐུག་གི་བར་བསྡམ་བྱའི་ཉེས་བྱས། ལུས་ངག་ཏུ་ནོམ་ཉུག་སོགས་དངོས་ལ་ཐུག་གི་བར་བཤགས་བྱའི་ཉེས་བྱས་ཏེ། དཔེར་ན། གོམ་པ་བསྲིས་ནས་རྐུ་བ་ལ་མི་སྣང་བར་མ་གྱུར་གྱི་བར་གོམ་རེ་ལ་ཉེས་བྱས་ཏེ། རྐུ་ཕྱིར་གྲུ་ཕུར་པ་ལས་དགྲོལ་བ་ཙམ་དང༌། མཆོད་པའི་དོན་ཙམ་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གདུང་སོགས་རྐུ་བ་དང༌། གྲངས་དང་རྩིས་དང་རྒྱན་སོགས་ལ་དོར་བྱས་པ་དང༌། མཚན་མ་ཕྱིས་པ་དང་བསྣན་པ་དང༌། མཚན་མ་གནས་གཞན་དུ་བཞག་པ་དང༌། སྐལ་བ་མི་དབང་བ་ལ་དབང་བར་སྒྲོགས་པ་དང༌། ལོང་ཞིག་ཅེས་མ་བསྒོ་བ་ལེན་པ་དང༌། ཤོ་གམ་དང་གྲུ་བཙས་མི་སྟེར་བའི་ཐབས་ལམ་གཞན་མི་སྟོན་པ་དང༌། རྔོན་པས་ཟིན་པའི་རི་དྭགས་སྙིང་བརྩེ་ཙམ་གྱིས་གཏོང་བ་སོགས་ཉེས་བྱས་སོ། །བསླབ་བྱ་ནི། གཞན་གྱིས་སྤྱོད་པ་གཏོལ་བ་དང༌། ཡིད་གཅུགས་ཀྱི་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡིད་བཅུགས་སུ་བྱེད་པ་དང༌། ལག་བོད་དང་བསོད་ནམས་ཙམ་གྱི་བློས་མིན་པར་གླ་བརྔན་ཙམ་གྱིས་ལས་བྱེད་པ་དང༌། རྐུ་སེམས་མེད་ཀྱང་གཞན་གྱི་རྫས་ལྷུང་བ་བླངས་པ་ཡུན་རིང་དུ་བསྲེལ་བ་བདག་པོས་མ་ཤེས་པའི་རྫས་དེ་དགེ་བསྐོས་ལ་མ་གཏོད་པ་སོགས་དང༌། ནད་པས་མ་གནང་བ་སྨན་པ་སྨན་བླངས་པ་དང༌། རང་དབང་ཡང་གཞན་གྱིས་བདག་(༡༧ན)
ཏུ་བཟུང་བའི་ནོར་དེས་མ་གནང་བར་བདག་གིར་བྱས་པ། རྐུན་པོས་ཁྱེར་བའི་ཆོས་གོས་སོགས་རང་གི་བློས་མ་བཏང་ཡང༌། ཆོས་བཤད་པའི་རིན་མ་བྱིན་པ་ནན་གྱིས་བླངས་པ། མགྲོན་དུ་མ་བོས་པར་ཟས་ཟ་བ། གཞན་གྱིས་བོར་བ་ལེན་པའི་ཚེ་གཞན་གྱིས་བདག་ཏུ་བཟུང་མ་བཟུང་མ་བརྟག་པར་བླངས་པ། མ་སྨྲས་པའི་རོ་ལས་གོས་ལེན་པ། བྱ་ཚང་བཤིགས་པ། ཆོམ་རྐུན་པར་གྲགས་པས་ཕུལ་བ་བླངས་པ། གྲགས་པ་ལས་བླངས་པ་ཡང་ཁ་དོག་བསྒྱུར་བ་སོགས་མ་བྱས་པར་གནད་བསྒྲེ་བ། རྔོན་པས་བཙེས་པའི་རི་དྭགས་གནས་ཁང་དུ་ཞུགས་ཤིང་ཤི་བའི་རོ་རྔོན་པ་ལ་མི་སྦྱིན་པ་མི་བྱ་སྟེ་བྱས་ན་ཉེས་བྱས་སོ། །འདིར་བརྐུ་བ་ལ་མུ་དྲུག་སྟེ། མཐུས་འཕྲོགས་པ་ལྟ་བུ་ནན་ཁུག བླ་བརྔན་སོགས་མི་སྟེར་བ་དང་ན་འཐེན། མ་ཚོར་བས་བརྐུ་བ་སྒྱུ་ཐབས། སྐྱིན་པོ་མི་སྟེར་བ་ཕྱིར་མི་བསབ་པ། བཅོལ་བ་མི་སྟེར་བ་གཏམས་པ། མཆོད་པའི་ཕྱིར་རམ་མ་བྱིའི་ཕྱིར་ཆོས་རྐུ་བ་དང་དྲུག་གོ། །དེ་ལྟར་དྲུག་ལ་སྔ་མ་རྣམས་ལ་རིན་ཐང་ཚང་ན་ཕམ་པའོ། །གསུམ་པ་མི་ལ་བསད་པར་མི་བྱ་བ་ནི། ཡང་དགེ་སློང་གང༌། མིའམ་མིར་ཆགས་པ་ལ་བསམས་བཞིན་དུ་རང་གི་ལག་དར་ཏེ་སྲོག་བཅད་དམ། དེ་ལ་མཚོན་བྱིན་ནམ། དེ་ལ་མཚོན་ཐོག་པ་གཉེར་རམ། དེ་འཆིར་བཅུག་གམ། དེ་ལ་འཆི་བའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཀྱང་རུང་སྟེ། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས། ཀྱེ་མི་ཁྱོད་འཚོ་བ་སྡིག་པ་མི་གཙང་བ་ངན་པ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ། ཀྱེ་མི་ཁྱོད་གསོན་པ་བས་ཤི་བ་སླའོ། །ཞེས་ཟེར་ཞིང༌། སེམས་ཀྱི་འདོད་པ་དང་སེམས་(༡༧བ)
ཀྱི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དག་གིས་རྣམ་གྲངས་དུ་མས་དེ་འཆིར་བཅུག་གམ། དེ་ལ་འཆི་བའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་དེ། དེ་ཡང་བརྩོམ་པ་དེས་དུས་བྱས་ན། དགེ་སློང་དེ་ཡང་ཕམ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ།

价值不完整，无主宝藏，自己的物品，误认为是其他众生的，他人赠与他人双方都未占有的，无余涅槃的财物，墓地人的物品，北俱卢洲人的财富，用密咒使人贫穷，挽救他人物品的损失，用咒语使果实果实圃等枯萎，使农作物遭受冰雹等，无吝啬地享用借来的物品，虽无主人但认为有主而偷取等，这些是正行粗罪。
准备的堕罪是：从生起盗心到未开始行动期间是应防止的恶作，身语表现为触摸等直至实际行动之前是应忏悔的恶作。例如，缩小步伐偷窃时，在未变得不被发现之前，每走一步都是恶作；为了偷盗而仅仅解开船桩，仅仅为了供养而偷取佛陀舍利等，在数量、计算、赌博等方面作弊，抹去标记或添加标记，将标记放在其他地方，宣称无权获得的份额为有权获得，未被吩咐"拿去"而取走，不提供避免支付关税和渡船费的其他方法，仅出于慈悲而放走被猎人捉住的野兽等，都是恶作。
教导是：打断他人的使用，对不应信任的对象给予信任，不是出于好意和功德心而仅仅为了报酬而做事，即使没有盗心拾取他人掉落的物品长时间拖延不还，对主人不知道的物品不交给管事人等，病人未允许而医生取药，虽自己有权但他人视为己有的财物在未经许可下占为己有，虽心未舍弃被盗贼带走的法衣等，强行索取未给予的说法报酬，未被邀请为客人而进食，拾取他人丢弃物时未检查他人是否认为是自己所有就拿走，未经告知从尸体上取衣服，破坏鸟巢，接受以盗贼出名者的供养，从名声中获得的也不应在未改变颜色等情况下佩戴，不应不给猎人进入住所后死亡的被猎人追捕野兽的尸体，如果这样做则是恶作。
在这里，盗取有六种情况：如用武力夺取的强取；不给报酬等的牵引；未被发觉的偷窃为欺诈手段；不归还借款的不偿还；不归还寄存物的托管；为供养或为不犯戒而盗法等六种。在这六种中，前面几种如果价值完整则是他胜罪。
第三，不杀人是：又，若比丘对人或成为人者，故意亲手夺命，或给予凶器，或为他找寻凶器，或导致他死亡，或对他宣说死亡的赞叹，如是对他说："喂，人啊，你以这充满罪恶、不清净、低劣的生活有何用？喂，人啊，你死比活容易。"如此用心意的欲求和心意的思虑，以多种方式导致他死亡或对他宣说死亡的赞叹，而他也因此行动而死亡，此比丘亦成他胜，不应共住。


 །ཞེས་པའི་བསླབ་བྱ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རྟེན་གྱི་གཞི་བཅས་ལྡན་དགེ་སློང༌། ཡུལ་གྱི་གཞི་རང་ལས་གཞན་པའི་མིའམ་མིར་ཆགས་པ་བསམ་པ་ལ་འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་ཞིང༌། ཀུན་སློང་ཕན་སེམས་ཡིན་ཡང་རུང་བསད་པར་འདོད་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་པ། སྦྱོར་བ་དུག་མཚོན་མཐུ་ལ་སོགས་པ་འཆི་ཐབས་ཐ་ན་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ཆུང་ངུ་ཡན་གྱི་སྒོ་ནས་དེའི་ཚེ་འམ་གཞན་གྱི་ཚེ། གསོད་པ་པོ་རང་ཤི་བའི་སྔ་རོལ་དུ་ཤི་ན་དངོས་གཞིའོ། །སྦྱོར་བ་ནི། གསོད་པའི་སྦྱོར་བ་བརྩམ་པ་ནས། སྲོག་དང་བྲལ་བའི་མདུན་རོལ་ཚུན་ཆོད་ལ་ཉེས་པ་སྦོམ་པོ་སྟེ། དུད་འགྲོ་ལས་གཞན་པའི་མི་མིན་དང༌། བདག་ཉིད་དང་མ་དང་མངལ་གནས་གཉིད་ལས། མ་བསམ་པ་དེ་ཤི་བ་དང༌། ལྷ་བྱིན་ལས་ནོར་ཏེ་མཆོད་སྦྱིན་བསད་པ་ལྟ་བུ་དང༌། གསོད་པའི་སྦྱོར་བ་བརྩམས་ནས་མ་ཤིའི་གོང་དུ་འདུན་པ་ལོག་པ་དང༌། གསོད་སེམས་མེད་པ་ཡན་ལག་གཅོད་པ་དང༌། མི་ཡོད་པར་ཤེས་པའམ། དོགས་བཞིན་ནགས་ལ་མེ་གཏོང་བ་དང༌། སྐྲ་ཅན་འཚོང་བ་དང༌། རྐུན་པོ་སོགས་རྒྱལ་པོའི་གྲར་འབུལ་བ་དང༌། ཁོ་བོ་ཤི་འོང་ཟེར་བ་ལ་ཡིད་མ་ཆེས་པར་བསྐྱོད་པ་དང༌། ཤི་ནའང་སླའོ་ཞེས་གཡོག་དང་ཟས་མི་འཕྲོད་པར་སྦྱིན་པ་དང༌། འབྲས་མ་སྨིན་པ་གཏོལ་ཞིང་དངོས་སུ་འཇུག་པ་དང༌། སྒོ་གླེགས་དང་ཐག་པ་སོགས་(༡༨ན)
ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་པ་སྦོམ་པོའོ། །བཤགས་སྡོམ་གྱི་ཉེས་བྱས་རྣམས་ཀྱང་སྔ་མ་བཞིན་དུའོ། །བསླབ་བྱ་ནི། ནད་པ་འཆི་སེམས་དང་མཐུན་པའི་གཏམ་སྨྲ་བ་དང༌། ནད་གཡོག་མཁས་པ་ཡོད་བཞིན་མི་བཞག་པ་དང༌། མི་མཁས་པ་ལ་དེའི་ཐབས་མ་བསླབ་པ་དང༌། དུག་མཚོན་ལ་སོགས་འཆི་ཐབས་བསྒྲུབ་པ་ལ་མ་བཟློག་པ་དང༌། སྨན་སོགས་ཤེས་པ་ལ་མ་དྲིས་པར་བྱིན་པ་དང༌། ཁུར་ལྕི་བ་འདེགས་པའི་གྲོགས་དང༌། སོ་ཕག་འཕངས་པ་དང༌། མ་བརྟགས་པར་གསད་བྱ་སྟོན་པ་དང༌། ཤེས་བཞིན་མེད་པའི་གསང་སྔགས་ཐལ་མོ་དང༌། ཕྱོགས་ཉུང་ངུས་ལྕི་བ་འདེག་པ་དང༌། སྤྱིའུ་གཙུག་ཏུ་འགྲོ་བ་དང༌། མ་སྦྱངས་པར་སྤྱད་བྱེད་པ་དང༌། མཚོན་འཕང་བར་བསྒོ་བ་དང༌། མི་ནུས་པའི་ལམ་དུ་དཀྲི་བ་སོགས་ནི་བསླབ་བྱའི་ཉེས་བྱས་སོ། །བཞི་པ་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བའི་ཕམ་པ་ལ། ཡང་དགེ་སློང་གང་མངོན་པར་མི་ཤེས་ཤིང་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་ལ། མིའི་ཆོས་བླ་མ་མཐའ་དང༌། འཕགས་པ་དང་བྱེ་བྲག་ཐོབ་པ་དང༌། ཤེས་པ་དང༌། མཐོང་བ་དང༌། རེག་པར་སྤྱོད་པ་མེད་ལ་མེད་བཞིན་དུ་འདི་ཤེས་སོ། །འདི་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཁས་འཆེས་པ་ལས། དེ་ལྟུང་བ་བྱུང་བ་རྣམ་པར་དག་པར་འདོད་ནས་དུས་གཞན་ཞིག་ན་དྲིས་ཀྱང་རུང༌། མ་དྲིས་ཀྱང་རུང༌། འདི་སྐད་ཅེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་བདག་གིས་ནི་མི་ཤེས་པར་ཤེས་སོ་ཞེས་སྨྲས། མ་མཐོང་བར་མཐོང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། གསོག་གསོབ་བརྫུན་དུ་སྨྲས་སོ་ཞེས་ཟེར་ན་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མ་གཏོགས་ཏེ་དགེ་སློང་དེ་ཡང་ཕམ་པར་(༡༨བ)
གྱུར་པ་ཡིན་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་པའི་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་རྟེན་གྱི་གཞི་བཅས་ལྡན་དགེ་སློང༌། ཡུལ་སྨྲ་བའི་གཞི་ནི་རང་མ་ཡིན་པའི་ཐ་སྙད་ལྔ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། མི་ཡིན་པ། སྨྲ་ཤེས་པ། དོན་གོ་བ། ཤེས་པ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ། མ་ནིང་པ་དང་མཚན་གཉིས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ཡང་གཟུགས་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བ་དང་མི་སྣང་བར་བྱས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །གང་སྨྲ་བའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་ནི་འདོད་ཁམས་པའི་ཡོན་ཏན་ལས་འདས་པའི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་གྱི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་གང་རུང་བ་ཡིན་པའོ། །དེ་ཡང་བསམ་གཏན་གྱི་མཐུས་ལྷ་ཀླུ་སོགས་མཐོང་ཐོས་དང༌། མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་སོགས་ཉི་ཤུ་དང༌། བསམ་གཟུགས་དང༌། ཚད་མེད་དང༌། དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་བཞི་དང༌། མངོན་ཤེས་དང༌། རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་སོ། །སྨྲ་བའི་གང་ཟག་ཀྱང༌། སྨྲས་པའི་ཆོས་དེ་དང་མི་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་གིས་སོ།

其教导解释如下：依止基础是具足戒条的比丘，对象基础是自己以外的人或成为人者，心理上认知无误，动机虽是利益之心，但由杀害意乐所驱动，行为是通过毒药、武器、咒术等致死方法，哪怕仅是通过小小的后续行为，在当时或后来，行凶者在自己死亡之前死亡是正行。
行为准备是：从开始杀人的行动到断命之前的阶段都是粗罪，如杀除畜生外的非人，自己、母亲和胎儿在睡梦中，未想到的人死亡，如欲杀提婆达多而错杀祭施，开始杀人行动但在未死前改变心意，无杀心而截断肢体，知道或怀疑有人而放火烧林，贩卖有发饰者，向国王告发盗贼等，不相信说"我要去死"的人而驱赶他，说"死了也好"而给仆人不合适的食物，使未成熟的疮口破裂并直接感染，用门板和绳索等使人痛苦，这些都是粗罪。
应忏悔和应防止的恶作与前文相同。
教导是：对病人说符合死亡意愿的言论，有熟练看护却不安排，对不熟练者不教导其方法，不阻止用毒药武器等致死方法，未询问懂医药等的人就给予，帮助搬运重物，投掷砖块，未检查就指认应被杀者，无正知地结印诵密咒，少数人抬重物，攀登尖顶，未经训练就操作，命令投掷武器，引导到无法通行的道路等，这些是教导性质的恶作。
第四，妄语他胜罪：又，若比丘，未证未遍知，无上人法边际、圣者、特殊获得、了知、见到、触证，无而自称"此我知，此我见"，之后为了清净所犯罪堕，于他时，无论被问与否，如是说："具寿们，我不知言知，不见言见，虚伪妄语。"除增上慢外，此比丘亦成他胜，不应共住。
其义解释如下：依止基础是具足戒律的比丘，言说对象基础是非自己且具五种言语特征的人：是人，能言语，能理解，心识自然安住，非阴阳人与双性人。且不是变化为其他形态或隐形的。
所说内容是：超越欲界功德的初禅直至佛果之间的世间与出世间任何功德。这包括通过禅定力看见听见天龙等，无常想等二十种想，色界禅与无色界禅，四无量，沙门四果，神通，解脱等。
言说者是：不具备所说法的比丘。
;


 །འདུ་ཤེས་མ་འཁྲུལ་ཞིང་ཀུན་སློང་རང་ཉིད་མི་ཆོས་བླ་མ་དང་ལྡན་པར་སྨྲ་འདོད་དང༌། གཞན་གྱིས་སྨྲས་པ་འདུ་ཤེས་བསྒྱུར་ནས་ཚིག་གིས་དང་དུ་ལེན་འདོད་ལྟ་བུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའོ། །སྦྱོར་བ་ནི། ངག་མཚན་ཉིད་ལྔ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ངག་ཡིན་པ། བདག་ཉིད་དང་འབྲེལ་བ། མ་ནོར་བ། གསལ་པོར་སྨྲས་པའོ། །དེར་མ་ཟད་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཚིག་དང་དུ་ལེན་པར་རྩོམ་པ་ཡང་དེ་ཉིད་དོ། །འོད་ལྡན་པས། མིའི་འགྲོ་བ་མངོན་སུམ་དུའོ། ། (༡༩ན)
ཞེས་པས་མངོན་སུམ་དུ་སྨྲས་པ་བགྲངས་ནས་ངག་ཡན་ལག་དྲུག་ལྡན་ཀྱང་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་པོས་དོན་གོ་ན་མཐར་ཐུག་པའོ། །དེའང་འདུ་ཤེས་བསྒྱུར་ཏེ། བདག་ཉིད་མི་ཆོས་བླ་མ་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་བརྩམས་ནས་དངོས་གཞི་ལ་ཐུག་གི་བར་སྦྱོར་སྦོམ་སྟེ་འདུ་ཤེས་བསྒྱུར་ནས་བླ་མའི་ཡོན་ཏན་རང་ལ་ཡོད་པར་གོ་འདོད་ཀྱིས་གཞན་ལ་སྦྱོར་ཞིང་སྟོན་ཏེ། གཞོག་སྨོས་སོགས་དང༌། དུར་ཁྲོད་སོགས་ཀྱི་ཤ་ཟ་མཐོང་ཞེས་སོགས་དང༌། འདོད་སེམས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཐོས་བསམ་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་མགོ་ནོན་ཙམ་ཡོད་ཅེས་པ་དང༌། བླ་མ་སྨྲ་འདོད་ཀྱིས་ཤིང་ཐོག་བཟུང་ནས་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དང༌། ཁྱོད་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡིན་ན་བདག་གི་བསོད་སྙོམས་ལོངས་ཤིག་ཅེས་ཟེར་བ་ལ་ཅང་མི་སྨྲ་བས་དང་དུ་ལེན་པའོ། །བསླབ་བྱ་ནི། མ་བསམ་པ་ལུང་དུ་བསྟན་པར་མི་བྱའོ། །ཕམ་པ་འདོན་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག ཅེས་སྨོས་སོ། །ཕམ་པ་སྤང་བའི་ཆེད་དུ་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པ་ནི། དགེ་སློང་གིས། སོགས་སྨོས་སོ།།དག་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་བཞག་པ་བསྒྲག་པ་ནི། དེ་ལ་བདག་གིས། ཞེས་སོ།

认知无误，动机是欲自称具有上人法并且希望接受他人所说的内容，转变认知后想应允别人言语等，这种意愿持续不断。行为是：言语具有五种特征：是语言，与自己相关，无错误，清晰表达。不仅如此，开始接受他人所说的言词也是同样的。光明论师说："在人类面前亲自说。"因此计算亲自说，则言语也成为具有六支分的。如此，对方理解意义则为究竟成就。
这样转变认知：为了宣称自己具有上人法而开始行动，直到正行之前都是加行粗罪。转变认知后，希望别人理解自己拥有上人的功德，向他们展示，如暗示等，或说"我看见墓地等处的食肉者"等，或说"以欲心摄受的闻思智慧能稍微制伏烦恼"，或为了声称具有上人法而握着水果说"得果"等，或当别人说"你若是阿罗汉，请取我的供食"时，保持沉默而接受。
教导是：不应宣说未曾思考的预言。
他胜法诵毕总结："具寿们"等。
为了断除他胜罪而示其过患："比丘"等。
宣说应理解为清净的安立："对此我"等。


 །
ཕམ་པའི་སྡེ།

 །
ཕམ་པའི་སྡེ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
他胜部
（注：这是一个藏文佛教术语的直译。"ཕམ་པའི་སྡེ།" 在佛教律学中通常指"他胜法"或"波罗夷法"，即僧人若犯此类戒律则失去僧人资格的重罪类别。）


